💢سوال
چرا شیعیان در نماز فقط پیشانی را بر خاک میگذارند اما بقیه عضو ها را بر فرش؟ مگر نمی گویند سجده(که با گذاشتن هفت عضو بر زمین تحقق می یابد) باید بر خاک یا هر آنچه از خاک است باشد؟
❇️پاسخ
👈آنچه که در سجده شرط است بر خاک یا آنچه از زمین روییده گذاشته شود، پیشانی است نه سایر اعضاء، و برای سایر اعضاء همین که در هوا معلّق نباشند کافی است. و در هیچ روایتی نیامده که مثلا برای گذاشتن زانو بر زمین، باید لباس را بالا بزنند!
💢سجده در لغت به معنای قرار دادن پیشانی بر روی خاک است (نه ما بقی اعضا ).
▪️در کتب لغت آمده است:
سَجَدَ يَسجُد سُجُوداً: وَضَعَ جَبْهَتَه على الأَرضِ. (سجده کرد یعنی: پیشانی را بر زمین گذاشت).
📚تاج العروس ج5 ص6
سَجَدَ سُجُوداً، كقَعَدَ: تَطَامَنَ، و خَضَعَ، و ذَلَّ و وَضَعَ جبهتَهُ على الأَرضِ، فهو ساجِدٌ. (سجده کرد یعنی: تواضع کرد و پیشانی را بر زمین گذاشت).
📚الطراز الأول ج5 ص 415
▪️از روایات شیعه و سنی نیز چنین برداشت می شود که سیره رسول الله این بوده است که در سجده، پیشانی را بر خاک یا آنچه از خاک می روییده قرار می دادند ولی در مورد سایر اعضا گفته نشده که باید بر خاک باشند.
👈محدّث نوری از امام صادق علیه السلام نقل می کند: شایسته است که نمازگزار، پیشانی اش را مستقیماً بر زمین بگذارد... .
�ینبغی للمصلّی أن یباشر بجبهته الأرض...�
📚مستدرک الوسائل، ج4، ص 14، باب دهم از ابواب �ما یسجد علیه�، حدیث2
👈از ابو وائل نقل شده است كه مي گفت : پيامبر اکرم را ديدم كه وقتي سجده مي كرد، پيشاني و بيني اش را بر زمين مي نهاد.
�رأيت النبي إذا سجد وضع جبهته وأنفه علي الأرض�
📚أحكام القرآن ، الجصاص ، ج 3 ، ص 36، و مسند احمد، ج 4، ص 315، 317 .
👈عیاض بن عبدالله نقل می کند: پيامبرکرم مردي را ديد كه بر قسمتي از عمامهء خود سجده مي كرد ، آن حضرت با دستش اشاره كرده كه عمامه ات را بالا بكش و بر پيشاني اش اشاره كرد (یعنی بر پيشاني ات سجده كن).
�رأي رسول الله صلي الله عليه وسلم رجلا يسجد علي كور عمامته فأومأ بيده: ارفع عمامتك ، وأومأ إلي جبهته�.
📚السنن الكبري ، ج2 ، ص105.
👈و از امير المؤمنين عليه السلام نقل شده است كه فرمود: هر گاه خواستيد سجده كنيد، بايد عمامه را از پيشاني تان كنار بزنيد.
�إذا كان أحدكم يصلي فليحسر العمامة عن جبهته�
📚السنن الكبري، ج2، ص105.
👈مسلم از عايشه نقل مي كند: رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم به من فرمودند به من خمره ی سجده را بده... .
�...نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ مِنْ الْمَسْجِدِ...�
📚صحيح مسلم، ج 1، ص 168.
🔻 مقصود از خمره، تكه اي كوچك و بافته است كه از برگ خرما درست مي شود و در بين آن نخ عبور داده مي شود و كوچك است به اندازه ای که نماز گذار بر آن سجده می کند... .
�...الخمرة شئ منسوج يعمل من سعف النخل ويرمل بالخيوط وهو صغير علي قدر ما يسجد عليه المصلي... �.
📚غريب الحديث، ابن سلام، ج 1، ص276و277.
💢شبهه:
آیا سجده بر مهر نشانه بت پرستی نیست؟
❇️پاسخ
👈برخی از افراد بی اطلاع به شیعه به خاطر سجده بر مهر اشکال می گیرند. در حالی که اگر سجده بر مهر(خاک) بت پرستی باشد، پس سجده بر فرش و هر چیز دیگری نیز بت پرستی و فرش پرستی است.
💢پرستش زمانی حاصل می شود که اعتقاد به الوهیت و ربوبیت نسبت به مهر یا هر چیز دیگری وجود داشته باشد و هیچ کس این چنین اعتقادی ندارد.
🔻اینکه شیعیان پیشانی را بر خاک (مهر) یا آنچه از خاک می روید می گذارند بخاطر تاسی از سیره رسول الله است زیرا پیامبر نیز بر خاک یا آنچه از خاک روییده سجده می کردند.
👈از ابو وائل نقل شده است كه مي گفت: پيامبر اکرم را ديدم كه وقتي سجده مي كرد، پيشاني و بيني اش را بر زمين مي نهاد.
�رأيت النبي إذا سجد وضع جبهته وأنفه علي الأرض�.
📚أحكام القرآن، الجصاص، ج 3، ص 36، و مسند احمد، ج 4، ص 315، 317.
👈از ابن عباس نقل شده است كه مي گفت: پيامبر اکرم بر سنگ سجده مي كرد.
�أن النبي صلي الله عليه وآله وسلم سجد علي الحجر�
📚اين روايت را حاكم نيشابوري در المستدرك ، ج 3 ، ص473 نقل و آن را تصحيح کرده است.
👈همچنين بخاري و مسلم نقل كرده اند: ... رسول خدا بر روي خمره(حصيري) سجده مي فرمودند.
�كَانَ النَّبِيُّ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَي الْخُمْرَةِ�
📚صحيح البخاري ، ج1، ص 101، كتاب الصلاة، باب الصلاة علي الخمرة، صحيح مسلم، ج 2، ص 128، كتاب الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة.
👈زبيدي در تاج العروس مي نويسد: وقتي مي گويند فلان كس بر روي خمره نماز خواند؛ يعني بر روي حصير كوچكي كه از برگ درخت خرما درست مي شود و با خط به هم متصل مي گردد.
�و يقال: صلي فلان علي الخمرة، وهي حصيرة صغيرة تنسج من السعف، أي سعف النخل وترمل بالخيوط�.
📚تاج العروس، الزبيدي، ج6، ص365
👈محمد بن سعد در الطبقات الكبري مي نويسد: مسروق، هر وقت كه به مسافرتي مي رفت، مقداري از خاك با خود بر مي داشت تا در كشتي بر آن سجده كند.
�حدثنا محمد قال كان مسروق إذا خرج يخرج بلبنة يسجد عليها في السفينة�.
📚الطبقات الكبري، محمد بن سعد، ج 6، ص 79.
